Αναπτυξιακά Προγράμματα

Βασικός στόχος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για το άμεσο και το μακροπρόθεσμο μέλλον είναι η ανάσχεση όλων των αρνητικών τάσεων. Όσο η οικονομική βάση συρρικνώνεται και ο πληθυσμός φθίνει, τα πράγματα χειροτερεύουν ποσοτικά και ποιοτικά, με αποτέλεσμα να γίνεται όλο και πιο δύσκολη η ανατροπή των αρνητικών δεδομένων. Είναι επίσης απαραίτητο να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στο ανθρώπινο δυναμικό και να ανακοπεί ο ρυθμός μετανάστευσης που παρουσιάζεται στα δυναμικότερα στοιχεία του πληθυσμού. Σε διαφορετική περίπτωση διαγράφεται ο κίνδυνος να απορφανιστούν οι τοπικές κοινωνίες από τα δημιουργικότερα στοιχεία τους σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην μπορούν να επωφεληθούν από τις δυνατότητες ανάπτυξης που παρουσιάζονται. Έτσι, ενόψει του 21ου αιώνα η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου καλείται να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες προκλήσεις για την ανάπτυξή της και να λάβει υπόψη της τις μέχρι τώρα εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο, σε επιμέρους τομείς όπως π.χ.:

• Τις εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον, όπως π.χ. παγκοσμιοποίηση αγορών, εξελίξεις στο άμεσο γεωπολιτικό περιβάλλον της Περιφέρειας, εξελίξεις στις κοινωνικές πολιτικές, διεύρυνση της Ε.Ε., νέες διεθνείς συμφωνίες σε διάφορα θέματα.
• Τις εξελίξεις στην τεχνολογία και ιδιαίτερα των νέων τεχνολογιών στους τομείς των επικοινωνιών, της πληροφόρησης κλπ., η χρήση των οποίων είναι βέβαιο ότι αίρει την απομόνωση των νησιών και παράλληλα επιτρέπει τη δημιουργία δυναμικών παραγωγικών μονάδων σε όλους τους τομείς της οικονομίας.

Τις εξελίξεις στην ελληνική οικονομία συνολικά (π.χ. χαμηλός πληθωρισμός, περιορισμός των ελλειμμάτων του Δημοσίου Τομέα, πτώση των επιτοκίων κλπ.), καθώς και τις εξελίξεις μετά την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν θετικά την ανάπτυξη της Περιφέρειας, αλλά και τις αντιλήψεις που αφορούν την ποιότητα ζωής, την προστασία και διαχείριση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Ξεχωριστή πρόκληση για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου αποτελεί το Γ’ Κ.Π.Σ., αφού η κατάλληλη αξιοποίησή του, μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά στην κατεύθυνση ανάπτυξης της περιοχής. Η πρόκληση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συνυπολογίσουμε την πιθανότητα το γ’ πακέτο να είναι και η τελευταία πηγή διαθέσιμων πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία.  Με βάση τα παραπάνω, ως γενικός αναπτυξιακός στόχος της Περιφέρειας υιοθετείται η ανατροπή της τάσης δημογραφικής και οικονομικής συρρίκνωσης μέσα από τη βελτίωση της ελκυστικότητας και της ανταγωνιστικότητάς της. Η ανάδειξη νέων συγκριτικών πλεονεκτημάτων, συμβατών με τις συνθήκες που επικρατούν στο παγκοσμιοποιημένο οικονομικό σύστημα και με τις νέες αξίες που αναδύονται μαζί με τον 21ο αιώνα όπως η αειφορία και η ποιότητα ζωής, αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου. Παράλληλα η διαμόρφωση διακριτής ταυτότητας της Περιφέρειας, η οποία θα αναδείξει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα – με κυρίαρχα στοιχεία την ποιότητα υπηρεσιών και προϊόντων, αλλά και την πολιτισμική της διάσταση – και θα τα καταστήσει βασικά χαρακτηριστικά ελκυστικότητας και ανταγωνιστικότητας. Ο γενικός αυτός στόχος εξειδικεύεται:

• Στη δημιουργία των συνθηκών εκείνων που θα βελτιώσουν την κερδοφορία των υφιστάμενων επιχειρήσεων και θα προκαλέσουν την προσέλκυση νέων επενδύσεων, σε καινούργιους δυναμικούς παραγωγικούς κλάδους, έτσι ώστε να δημιουργηθούν μακροπρόθεσμες και σταθερές προοπτικές ανάπτυξης.
• Στη διατήρηση της διαφοροποίησης της οικονομίας και της μη εξάρτησής της από τη “μονοκαλλιέργεια” του τουρισμού.
• Στη βελτίωση του εισοδήματος των κατοίκων.
• Στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, τόσο για την απορρόφηση της υπάρχουσας ανεργίας, που παρατηρείται κυρίως μεταξύ των νέων, όσο και για την προσέλκυση νέου πληθυσμού, με υψηλά προσόντα, γεγονός που θα συμβάλει στη βελτίωση της πυραμίδας ηλικιών.
• Στην αξιοποίηση στο μέγιστο βαθμό των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες σε ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς, όπως π.χ. οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, η παιδεία, η υγεία και η πληροφόρηση. Ο συγκεκριμένος τομέας αποκτά ειδική σημασία για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου καθώς προσφέρει τη μοναδική ίσως δυνατότητα να αντιμετωπιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις της νησιωτικότητας και του παραμεθόριου χαρακτήρα της περιοχής.
• Στην ολοκλήρωση των βασικών υποδομών στους τομείς μεταφορών, επικοινωνιών, ύδρευσης, αποχέτευσης κλπ., που αποτελούν προϋπόθεση άρσης της απομόνωσης και της χαμηλής ελκυστικότητας της περιοχής και βελτίωσης της ποιότητας ζωής.
• Στην εξασφάλιση για τους κατοίκους υπηρεσιών κοινής ωφέλειας προσαρμοσμένων στα σύγχρονα δεδομένα και στις σημερινές απαιτήσεις, στους τομείς υγείας, παιδείας, ψυχαγωγίας, πολιτισμού και πληροφόρησης.
• Στη βελτίωση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος.
• Στη διατήρηση της ποιότητας του φυσικού περιβάλλοντος και την ανάδειξή του.
• Στη μείωση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων, τόσο μεταξύ μικρών και μεγάλων νησιών, όσο και μεταξύ των αστικών κέντρων – πρωτευουσών των νησιών και της υπαίθρου.