Δήμος Νέας Κούταλης – Λήμνος

Ο Δήμος Νέας Κούταλης έχει πληθυσμό 2.880 κατοίκους (Απογραφή 2001) και έκταση 75.745 στρέμματα. Έδρα του Δήμου είναι ο Κοντιάς  και περιλαμβάνει 8 Δημοτικά Διαμερίσματα:

- Δ.Δ. Κοντιά (Κοντιάς)

- Δ.Δ. Αγκαρυώνων (Αγκαρυώνες)

- Δ.Δ. Καλλιθέας (Καλλιθέα)

- Δ.Δ. Λιβαδοχωρίου (Λιβαδοχώριον, Πολιόχνη)

- Δ.Δ. Νέας Κούταλης (Νέα Κούταλη)

- Δ.Δ. Πεδινού (Πεδινόν, Αλογονήσι, Βουνάρια, Νέο Πεδινό)

- Δ.Δ. Πορτιανού (Πορτιανό)

- Δ.Δ. Τσιμανδρίων (Τσιμάνδρια, Καστριά, Κόμπι)

ΔΗΜΑΡΧΟΣ: ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Επικοινωνία:

Τηλ.: 22540-51790, 51362

Φαξ: 22540-51763

Email:  dneaskoutalis@kep.gov.gr ή nkoutali@aigaio.gr

Web Address: http://www.dimosneaskoutalis.gr

Διεύθυνση: Κοντιάς, 81400, Λήμνος

ΚΕΠ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΣ ΚΟΥΤΑΛΗΣ

Τηλ.: 22540-51762, 51899

Φαξ: 22540-51905, 51899

Email: d.neaskoutalis@kep.gov.gr

Διεύθυνση: ΚΕΠ Δ.Νέας Κούταλης, Κοντιάς, 81400, Λήμνος

Νέα Κούταλη, σύντομη περιήγηση

ΚΟΝΤΙΑΣ

Ο Κοντιάς ένα από τα μεγαλύτερα και ωραιότερα χωριά της Λήμνου είναι σήμερα η έδρα του Δήμου Νέας Κούταλης Λήμνου.

Προμεσαιωνικός οικισμός χτισμένος σε μια γραφική τοποθεσία ανάμεσα σε τρεις δεντροφυτεμένους λόφους με πεύκα και κυπαρίσσια. Οι λόφοι είναι : Βίγλα, Τύπος, Αγιος Αθανάσιος.

Σύμφωνα με την παράδοση πήρε το όνομά του από το Βυζαντινό γαιοκτήμονα Κοντέα (πιθανή καταγωγή η Πελοπόννησος ). Το χωριό αρχικά βρισκόταν κοντά στη θάλασσα, στο φυσικό κόλπο του Διαπορίου που ήταν μεγάλο και ασφαλές λιμάνι. Όμως λόγω των πειρατικών επιδρομών της εποχής εγκαταλείφθηκε γύρω στο 1600. Στην παλιά περιοχή σήμερα απομένει μόνο το μεσαιωνικό κάστρο με το όνομα *Παλαιόκαστρο του Κοντέα * που το 1346 δόθηκε σαν μετόχι στη Μονή Λαύρας.

Σήμερα ο επισκέπτης ερχόμενος στον Κοντιά θα περπατήσει μέσα από πλακόστρωτα δρομάκια και θα ξεχωρίσει σε καίρια σημεία του χωριού πολλά εντυπωσιακά οικοδομήματα που δεν είναι παρά εντυπωσιακά κατάλοιπα μιας περασμένης αρχοντιάς. Τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια είναι τριώροφα παραδοσιακά αρχοντόσπιτα, πραγματικές μινιατούρες των υδραίικων αρχοντικών, που ήταν παλιές κατοικίες κοντιατινών καραβοκύρηδων.

ΝΕΑ ΚΟΥΤΑΛΗ

Χωριό χτισμένο από τους πρόσφυγες της Kούταλης της Mικράς Aσίας, με μεγάλα ωραία σπίτια, καλή ρυμοτομία και όμορφο πευκοδάσος. Είναι δίπλα στη θάλασσα αλλά δεν προσφέρεται για μπάνιο. Εδώ καλλιεργούνται μύδια. Έχει πολλούς σφουγγαράδες, εργαστήριο καθαρισμού σφουγγαριών και βιοτεχνία για αλίπαστα. Είναι το χωριό του φημισμένου Παναγή Kουταλιανού, φωτογραφίες του οποίου θα δείτε στα καφενεία. Έχει 500 κατοίκους και απέχει 20 χλμ. Aν. από τη Mύρινα. Προσφέρει το καλύτερο φαγητό στην Λήμνο στις τυπικές της ταβέρνες.

Κτίστηκε μετά το 1926 στη θέση Αγία Μαρίνα για να εγκατασταθούν οι πρόσφυγες από την Κούταλη της Προποντίδας. Η πατρίδα των προσφύγων Κούταλη είναι ένα από τα τέσσερα κατοικημένα νησάκια της επαρχίας Προκονήσου ή Προικονήσου της Προποντίδας, τα λεγόμενα νησιά του Μαρμαρά, επειδή υπήρχαν εκεί λατομεία λευκού μαρμάρου στην αρχαιότητα.

Το πανηγύρι της Νέας Κούταλης είναι στις 6 Αυγούστου, του Σωτήρος, και συμμετέχει ολόκληρο το νησί.

ΛΙΒΑΔΟΧΩΡΙ και ΑΓΚΑΡΥΩΝΕΣ

Το Λιβαδοχώρι που πήρε το όνομά του από τη μεγάλη πεδιάδα (λιβάδι) που το περιβάλλει βρίσκεται στο κέντρο του νησιού.Το χωριό αυτό αναφέρεται ως οικισμός της Λήμνου – και μάλιστα από τους πιο σημαντικούς – από το 1355. Το αρχικό του όνομα ήταν κεφαλοχώρι γιατί ήταν από τα μεγαλύτερα χωριά του νησιού.

Δύο χιλιόμετρα περίπου από τον κεντρικό δρόμο, πάνω σε ένα μικρό, καταπράσινο λόφο, απ’ όπου φαίνονται όλα τα γύρω χωριά και ο κόλπος του Μούδρου είναι χτισμένο το χωριό Αγκαρυώνες. Το παλαιότερο όνομά του ήταν ‘Καρυώνες’. Ίσως γιατί στην περιοχή φύτρωναν πολλές καρυδιές τις οποίες κατέστρεψαν οι Τούρκοι και τις αντικατέστησαν αργότερα με αμυγδαλιές.

Αλλη μία εκδοχή πάλι για την ονομασία του χωριού είναι η εξής: ότι η λέξη ‘Αγκαρυώνες’ μπορεί να οφείλεται στις πολλές αγγαρείες που επέβαλαν οι Τούρκοι στους κατοίκους του χωριού.

ΚΑΛΛΙΘΕΑ ή ΣΑΡΠΙ

Η παλαιότερη ονομασία του χωριού της Καλλιθέας ήταν Σαρπί. Το χωριό αυτό πρωτοχτίστηκε στην ακτή του κόλπου του Μούδρου και ονομαζότανε και Αγιος Γεώργιος. Καθ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Λήμνος μαστιζόταν από επιδρομές πειρατών και η θέση του χωριού δίπλα στην θάλασσα δεν ήταν πολύ ασφαλής.

Έτσι τον 18^ο αιώνα οι κάτοικοι αποφάσισαν να μεταφέρουν το χωριό σε μια τοποθεσία με καλή θέα από όπου θα αντιλαμβάνονταν έγκαιρα τις επιθέσεις των πειρατών και θα προλάβαιναν να κρυφτούν στους λόφους της περιοχής. Μόνο πέτρες έχουν μείνει στην αρχική θέση του χωριού καθώς και ένα εξωκλήσι Αγιος Γεώργιος.

Το χωριό το 1955, επειδή η λέξη Σαρπί δεν είχε ετυμολογία ελληνική, μετονομάστηκε σε Καλλιθέα.

Στην Καλλιθέα το 1868 λειτούργησε για πρώτη φορά Δημοτικό Σχολείο που το 1873 είχε 70 μαθητές από τα χώρια της γύρω περιοχής. Είναι από τα πρώτα ελληνικά σχολεία που λειτουργούν επίσημα στο νησί. Ακόμη  ιδιαίτερης αξίας είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που είναι χτισμένη από το 1868 και τα πολλά γραφικά εξωκλήσια της περιοχής.  Ιδιαίτερα όμορφη και καθαρή είναι και η παραλία της Σαρπιόσκαλας.

ΠΕΔΙΝΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΠΕΔΙΝΟ ή ΠΕΣΠΕΡΑΓΟΣ

Το χωριό του Παλαιού Πεδινού (παλαιότερη ονομασία του Πεσπέραγος) είναι ένα από τα πολύ παλιά χωριά της Λήμνου. Όμως το χωριό αυτό κατοικείται έως το 1968 και αυτό γιατί τότε χτυπήθηκε από ένα δυνατό σεισμό, ο οποίος και το κατέστρεψε με αποτέλεσμα οι κάτοικοί του να το εγκαταλείψουν. Έτσι ξαναχτίστηκε 1500 μέτρα περίπου βορειότερα δίπλα στο προσφυγικό χωριό τη Νέα Κούταλη. Με την μεταφορά  του οικισμού αλλάζει και η ονομασία του και γίνεται Πεδινό γιατί βρίσκεται σε πεδιάδα.

Αξίζει όμως σήμερα κάποιος να επισκεφθεί το Παλαιό Πεδινό ή αλλιώς το χωριό φάντασμα  με τα πέτρινα μισογκρεμισμένα σπίτια  που έχουν απομείνει από εκείνο τον σεισμό για να θυμίζουν αυτό το καταστροφικό γεγονός. Σήμερα στο Παλαιό Πεδινό υπάρχει ακόμη η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη που χτίστηκε το 1858 από δωρεές των Λημνίων μεταναστών. Ιδιαίτερης αξίας είναι το τέμπλο της που είναι ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο, φιλοτεχνημένο στη Ρωσία, όπως επίσης και τα ιερά σκεύη και οι εικόνες της.

ΠΟΡΤΙΑΝΟΥ

Το όνομα του Πορτιανού πιθανώς να οφείλεται στους Ενετούς. Αυτοί στον όρμο που υπάρχει κοντά στο χωριό έχτισαν ένα μικρό οχύρωμα-πύργο (ερείπια σώζονται ως σήμερα) για να ελέγχουν την περιοχή, που ονομάστηκε Portojano (καινούριο λιμάνι) από όπου και Portojano-Πορτιανού.

Το Πορτιανού είναι ένα από τα ωραιότερα χωριά της Λήμνου, με πλούσια ιστορική, καλλιτεχνική και λαογραφική παράδοση. Από παλιά είχε καταστεί πόλος έλξεως με την αξιόλογη εμπορική του κίνηση, τα περίφημα αρχοντικά του, τους φιλόξενους κατοίκους του και την τεράστια εξέλιξή του. Μια εξέλιξη εντυπωσιακή που προβάλλει από τα χρόνια της τουρκοκρατίας και δύσκολα τη συναντάς σε κάποιο άλλο χωριό της Λήμνου. Το χωριό που έχει βγάλει πολλούς πετράδες, ξυλουργούς σιδηρουργούς, γλύπτες και ζωγράφους.

ΤΣΙΜΑΝΔΡΙΑ

Τα Τσιμάνδρια είναι το χωριό των κεχαγιάδων .Ακολουθώντας κάποιος μια διαδρομή ενός χιλιομέτρου περίπου ανάμεσα από πελώριες λεύκες φτάνει στα Τσιμάνδρια. Τα Τσιμάνδρια πήραν το όνομά τους από τη φράση ‘στις μάνδρες’ (τσ’ μάνδρες – Τσιμάνδρια.).

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, το χωριό πήρε το όνομά του από τις μάντρες του αυτοκράτορα  Ιωάννη Τσιμισκή που υπήρχαν στην περιοχή (Τσιμισκή Μανδριά – Τσιμάνδρια).

Σήμερα τα Τσιμάνδρια είναι ένα χωριό με πλούσια κτηνοτροφία, όπου το καλοκαίρι το επισκέπτονται πολύ ξένοι για να απολαύσουν τις νοστιμιές από ντόπια φρέσκα κρέατα και άλλα τοπικά προϊόντα όπως τυριά, κρασιά και να διασκεδάσουν με τους παραδοσιακούς χορούς όπως το πάτημα, το μπάλο xορεύοντας με τους κεχαγιάδες της Λήμνου.